Baca Ölçüleri ve Nitelikleri:

  1. 1.Bacalar gerek yangına karşı korunmuşluk ve gerekse çekiş bakımından fenni şekilde yapılacaktır. İki baca birbirine bağlanmayacağı gibi her ateş kaynağının ayrı bir bacası olacaktır. Baca tesisatı ilgili TSE standartlarına uygun olacaktır. Duman bacaları 300º C derece kazan bacaları 500ºC derece sıcaklığa dayanıklı olacaktır. Tüm bacalar paslanmaz çelikten veya yangına, korozyona ve sızdırmaya karşı dayanaklılığı kanıtlanmış malzemeden yapılacak; yangına ve ısıya karşı izole edilecek ve tuğla veya benzeri malzeme ile koruma altına alınacaktır.
  2. 2.Atık gaz bacalarında daire kesitler tercih edilmelidir. Bacalarla ilgili kesitlerin belirlenmesinde ilgili TSE standartlarına uyulacaktır (TS EN 13384-1, TS 13384-2 vb). Eğer kare veya dikdörtgen kesitli baca kullanılacak ise baca kesiti gerekli olan daire kesitten % 30 daha fazla olmalıdır. Dikdörtgen kesitli bacalarda uzun kenar kısa kenarın en çok 1,5 katı olmalıdır.
  3. 3.Birden çok ısıtma tertibatına bağlı bacaların ısı ve akışkan dinamiği ile ilgili hesaplama metotları TS 11388 EN 13384-2 standardına göre yapılmalıdır.
  4. 4.Atık gaz çıkış boruları kapı pencere vb. yapı elemanlarından en az 20 cm. uzakta olacak şekilde yerleştirilmelidir. Bu mesafe yalıtım malzemeleri kullanılarak azaltılabilir (TS 7363).
  5. 5.Havalandırma boşluklarından ve kesiti 1m² nin altında olan aydınlıklardan baca geçirilmemelidir. Aydınlığa bakan ve hermetik cihaz kullanmayan dairelerin hepsi için bir baca yapılacağı düşünülmeli ve bu bacaların tesisinden sonra net 1m2den büyük alan kalmalıdır. Aydınlığın üstü ortam havasını tahliye etmeyi engelleyecek bir yapıda olmamalıdır.
  6. 6.Bacalar düşey doğrultuda olmalı, mümkünse sapma yapmamalıdır. Sapma yapılması gerekli durumlarda, bir defaya mahsus olmak üzere sapma açısı düşey ile en fazla 30° olmalıdır. Bacalarda kesit daralması olmamalıdır.
  7. 7.Birbirinden farklı yüksekliklere sahip bitişik binaların bacalarında; daha düşük seviyede olan binaya ait bacaların komşu binaya olan mesafesi minimum 6,00 m. olmalıdır. Bu sağlanamıyor ise bacalar yüksek olan bina seviyesine kadar yükseltilmelidir. Bacaların çıkışına baca kesitini daraltmayacak şekilde baca şapkası konulmalıdır.
  8. 8.Bacaların çatı üzerinde kalan kısımları atık gazların dışarı atılmasına uygun şekilde olmalıdır (TS 12514).
  9. 9.Baca kesitleri ve diğer hususlarda, “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik”, “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ve İGDAŞ’ın, “Binalar için Doğal Gaz Tesisatı ve Teknik Esasları” ve diğer Teknik Şartnamelerinde yer alan diğer hükümler esas alınacaktır.

Çöp Bacaları:

Tüm binalarda istenildiğinde çöp bacaları yapılabilir. Aydınlıklar içerisinde de yapılabilecek çöp bacalarının zemin veya bodrum katlarında çöp toplama yerleri ve bağımsız bağlantılarının bulunması, iç yüzeyinin kolay temizlenebilir ve kir tutmayacak şekilde olması ve kapak iç kısımlarının hiç bir maddenin sızmasına olanak vermeyecek şekilde yapılması zorunludur.

ONUNCU BÖLÜM

PASAJLAR-KAPALI ÇARŞILAR VE ÇOK KATLI MAĞAZALAR

TANIMLAR 

MADDE 10.01

Pasajlar: İki yanında dükkânlar bulunan üzeri kapalı yaya geçididir. Müstakil parsellerde veya tapuda tescil edilmek koşulu ile komşu bir parsel üzerinde aynı nitelikte başka bir binaya geçiş sağlayan çarşılar olup, bünyesindeki işyerlerinin ayrı ayrı bağımsız bölüm numarası alması zorunludur.

Kapalıçarşılar:

Bir veya daha fazla giriş çıkışı olan çarşılar olup, bünyesindeki işyerlerinin ayrı ayrı bağımsız bölüm numarası alması zorunludur.

Çok Katlı Mağazalar:

Bir veya daha fazla girişi olan bünyesinde tek bir mağaza veya değişik amaçlı satış birimleri ile sosyal içerikli mekânlar bulunan tek bir işletmeye ait işyeri olup tek bir bağımsız bölüm numarası alması zorunludur.

Giriş ve Çıkışlar:

Pasajlarda her biri en az (l,50) m. genişliğinde iki ayrı giriş çıkış yapılacaktır. Açılan kapı kanatlarından birisi en az (0,95) m. genişliğinde ve eşiksiz olacaktır.

Kapalı çarşılarda ve çok katlı mağazalarda toplam inşaat alanı (500,00) m²’yi geçmediği takdirde en az (2,00) m. genişliğinde bir giriş çıkış yapılması yeterlidir.

Kapalı çarşılarda ve çok katlı mağazalarda toplam inşaat alanı (500,00) m²’yi geçtiği takdirde her biri en az (l,50)m. genişliğinde iki ayrı giriş çıkış veya (3,00) m. genişliğinde bir giriş çıkış yapılması zorunludur. Giriş çıkışlar farklı kat ve kotlarda tertiplenebilir.

Çok katlı mağaza, pasaj, kapalı çarşıların diğer bölümleri büro, otel gibi işyeri veya konut kullanımı olan binalar içinde düzenlendikleri takdirde diğer işyeri bölümleri ile konut bölümlerinin giriş ve çıkışları pasajların, kapalı çarşıların veya çok katlı mağazaların bünyesi içinde tertiplenemeyeceği gibi bu kullanımlar konut giriş çıkışı ile irtibatlandırılamazlar. Ancak büro otel gibi işyeri kullanımlarının giriş ve çıkışları bu işyerlerinin dolaşım alanları ile irtibatlandırılabilir.

İç Yükseklikler:

İmar Planlarında bir sınırlama olmadığı takdirde pasajların ve kapalı çarşıların kat yüksekliği net (3,50) m.den az olamaz.

Dolaşım Alanları:

Yaya dolaşım alanlarının genişliği her ayrı katta ve kattaki her ayrı koridor tertibinde koridor aksından ölçülmek koşulu ile (30,00) m. uzunluğuna kadar (3,00) m.den (30,00) m.den uzun olanlarda (3,50) m.den az yapılamaz.

Çok katlı mağazalarda dolaşım alanı tertibi serbesttir.

Pasajlarda bulunduğu kattaki pasaj boyunun l/3’ünü geçmemek, pasaj genişliğinden dar olmamak ve en çok 3 dükkân açılmak şartıyla cepler teşkil edilebilir. Yukarıdaki oran dâhilinde oluşturulan ceplere 3’den fazla dükkân açılması istendiğinde cep ölçüleri en az 6,00x6,00 m. ebadında tertiplenecektir.

Tapuda geçiş irtifak hakkı tesis edilmiş pasajlarda, pasaj boyu irtifak kurulan pasajların toplam boyudur. (30,00) m.yi geçmesi halinde her iki pasajda (3,50) m. genişliğinde olur.

Merdivenler:

Bu tür işyerleri fazla katlı olarak düzenlendiğinde;

Pasaj, kapalı çarşı ve çok katlı mağazalarda kat alanı (500)m² yi geçmediği takdirde merdiven genişliği en az (1.50)m. yapılacaktır. Kat alanı (500)m² yi geçtiği takdirde ana merdivene ilave olarak en az (l,50) m. genişliğinde ikinci bir merdiven yapılması zorunludur. Katlar arasında iki merdiven bulunması durumunda istenildiğinde bunlardan biri yürüyen merdiven olarak yapılabilir. Pasaj katlarında 3 basamağa kadar yükseklik farkları en az %6 eğimli rampa ile bağlanacaktır. (En düşük giriş çıkışa göre ikiden fazla katlı pasaj ve çarşılarda ayrıca asansör tesisi mecburidir.) Bütün pasajların her katında kaçışı sağlamak amacı ile bina dışına ulaşan en az (1,00) m. genişliğinde merdiven veya koridor, 1 adet yangın çıkışı sağlanacaktır. Pasajlar ve kapalı çarşılardaki sıra dükkânların duvarlarının yanmaz malzemeden veya kâgir olması zorunludur.

Kademeli pasajlarda kademeler arasında merdiven tertiplendiğinde bedensel özürlülerin geçişi için en az (0,90) m. genişliğinde en az %10 eğimli rampa yapılması zorunludur. Merdivenlerin her iki yanında korkuluk yapılacaktır.

Isıtma ve Havalandırma:

Pasaj-kapalı çarşıların merkezi ısıtma sistemi ile ısıtılması ve havalandırılması zorunludur.

Kattaki brüt inşaat alanı (500) m² den büyük pasajlar, kapalı çarşılar veya çok katlı mağazalar ile; kattaki brüt inşaat alanı (500) m² den küçük olmakla birlikte dolaşım alanlarında iki noktadan hava akımı sağlayacak şekilde direkt olarak doğal havalandırma olanağı bulunmayan, işyerlerinde havalandırma tesisatı yapılması zorunludur.

WC’ler:

Pasajlar, kapalı çarşılar ve çok katlı mağazalarda erkek ve kadın için ayrı ayrı yeterli sayıda lavabo ve wc yapılması zorunludur. Bu tip binalarda, bedensel özürlülerin kullanımına uygun en az bir lavabo ve wc yapılması zorunludur. Özürlü tuvaleti için en az alan, kapı dışarı açılmak veya sürme olmak şartıyla (1.50x1.50)m. dir. Bu tuvaletin önünde de en az (1.50) m genişliğinde bir koridor bulunmalıdır. Kapı genişliği en az (0.85)m olmalıdır.

Bölme Duvarları ve Asma Tavanlar:

Pasajlar ile kapalı çarşılardaki bağımsız bölüm dış ve ortak duvarları ile eklentilerinin bölme duvarlarının ve varsa ortak alanlardakiler ile çok katlı mağazadakiler de dâhil tüm asma tavanların yanmaz malzemeden olması zorunludur.

Asansör ve Yük Asansörü:

Tek katlı düzenlemeler dışındaki pasajlar ve kapalı çarşılar ile çok katlı mağazalarda yeterli kapasitede yük asansörü ve en düşük kottaki giriş çıkışa göre 3 veya daha fazla katlı olanlarında insan asansörü yapılması zorunludur.

Bu tip binalarda yapılacak asansörlerden en az bir tanesi bedensel özürlülerin kullanımına uygun yapılacaktır. Bu asansörlerin iç kabini (1,10x1.40) m. ebadında yapılacak kapı genişliği (net açılım)(0,85) m.den az olmayacaktır. Kabin içinde yerden 0,85m.-0,90 m. yükseklikte tutunma kolu olacaktır. Asansör kapıları otomatik veya fotoselli olacaktır.

ÇAY OCAKLARI

MADDE 10.02

Büro, işhanı, pasaj gibi ticari binalarla, sanayi çarşıları bünyelerinde; kullanma alanı en az 3,00 m² olmak, yüksekliği 2,50 m.yi sağlamak, 0,45x0,45m. ebadında hava bacasıyla havalandırılmak, bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla çay ocakları bağımsız bölüm olarak düzenlenebilir. Çay ocaklarının nizamı ışıklıktan veya doğrudan ışık ve hava alması halinde hava bacasına gerek yoktur.